
Таны уух нэмэлтийн чанар маш чухал: KSM-66 Ашваганда
Сүүлийн жилүүдэд, ялангуяа Ковид-19 цар тахлаас хойш эрүүл, аз жаргалтай амьдрах нь бидний олонхын хувьд тэргүүлэх зорилт болж, эрүүл мэндээ хэрхэн дэмжих талаар илүү их анхаарах болсон. Их Британид 2019–2021 оны хооронд хүнсний нэмэлт бүтээгдэхүүний хэрэглээ 19%-иар өссөн нь үүнийг илтгэх [1] бөгөөд энэ өсөлт цаашид ч үргэлжилсээр байна.
Ялангуяа адаптоген ургамлуудын хэрэглээ огцом нэмэгдсэн бөгөөд хамгийн түгээмэл нь Ашваганда юм. Хүмүүс нойр болон стрессийг илүү байгалийн аргаар дэмжихийг эрэлхийлэх болсон нь үүнтэй холбоотой юм. Эрүүл мэнддээ анхаарах хандлага нэмэгдэх нь эерэг боловч үүнтэй зэрэгцэн чанарын хувьд харилцан адилгүй, ашиг хонжоо хайсан олон бүтээгдэхүүн зах зээлд гарч ирсэн нь хэрэглэгчдэд будлиан төрүүлэх болсон.
Энэхүү нийтлэлд бид ашвагандаг адаптоген ургамлын хувьд авч үзэн, зах зээл дээрх төрөл бүрийн хэлбэрүүдийн үр нөлөөг судалж, ялангуяа KSM-66 ашвагандын талаар дэлгэрэнгүй авч үзэх болно.
Ашваганда гэж юу вэ?
Ашваганда (Withania somnifera), мөн winter cherry буюу Indian ginseng гэж нэрлэгддэг, сайн судлагдсан хүчирхэг адаптоген ургамал юм.
Адаптоген гэдэг нь бие махбодод стрессийг бууруулах нөлөө үзүүлж, тэнцвэрт байдал (homeostasis)-д буцаан оруулахад тусалдаг байгалийн гаралтай ургамлын ангилал юм [2].
Энэтхэгийн Аюурведийн уламжлалт анагаах ухаанд эртнээс хэрэглэж ирсэн бөгөөд:
Зарим судалгаанд тестостерон нэмэгдүүлэх, хөгшрөлтийг удаашруулах боломжтой гэж үздэг боловч эдгээр чиглэлд илүү олон судалгаа шаардлагатай юм.
Ашвагандын идэвхт нэгдлүүдээс:
илрүүлсэн бөгөөд адаптоген нөлөөнд хамгийн чухал нь withanolides гэж үздэг [3]. Тиймээс ашвагандын бүтээгдэхүүнийг харьцуулахдаа withanolide-ийн агууламж, чанар хамгийн чухал.
KSM-66 гэж юу вэ?
Интернетээр хайхад ашвагандын мянга мянган бүтээгдэхүүн гарч ирнэ. Тэдгээрийн ялгаа нь:
Хамгийн түгээмэл гурван төрөл:
Эдгээр нь үйлдвэрлэлийн арга, withanolide-ийн агууламжаараа ялгаатай.
KSM-66 нь:
Яагаад KSM-66 Ашваганда сонгох хэрэгтэй вэ? Чанар маш чухал.
Бүх ашваганда ижил биш.
KSM-66 нь:
Ашваганда дараах ач тустай:
References
[1] HFMA-dev (2022) Health of the Nation Survey 2021: Lockdown focus, Health Food Manufacturers’ Association. Available at: https://hfma.co.uk/health-of-the-nation-survey-2021-lockdown-focus/#:~:text=Graham%20Keen%2C%20Executive%20Director%3B%20%E2%80%9C,so%20definitively%20by%20this%20survey. (Accessed: 16 November 2023).
[2] Liao, L. et al. (2018) ‘A preliminary review of studies on adaptogens: Comparison of their bioactivity in TCM with that of ginseng-like herbs used worldwide’, Chinese Medicine, 13(1). doi:10.1186/s13020-018-0214-9.
[3] Singh, N. et al. (2011) ‘An overview on ashwagandha: A rasayana (rejuvenator) of ayurveda’, African Journal of Traditional, Complementary and Alternative Medicines, 8(5S). doi:10.4314/ajtcam.v8i5s.9.
[4] KSM66Ashwagandha (2023) What is KSM-66 – KSM-66, KSM-66 Ashwagandha. Available at: https://ksm66ashwagandhaa.com/ksm-66/what-is-ksm-66/ (Accessed: 16 November 2023).
Хүний бие өөрөө маш нарийн зохион байгуулалттай хамгаалах системтэй. Бидний өдөр бүр амьсгалж буй агаар, ууж буй ус, идэж буй хоол хүнс, хэрэглэж буй эм, гоо сайхны бүтээгдэхүүн, хүрээлэн буй орчноос орж ирэх олон төрлийн бодисыг элэг, бөөр, гэдэс, арьс, уушги зэрэг эрхтнүүд хамтран боловсруулж, хоргүйжүүлэн гадагшлуулдаг.Энэ үйл явцыг детокс гэж нэрлэхээс илүүтэй биеийн байгалийн хоргүйжүүлэх болон гадагшлуулах тогтолцоо гэж ойлгох нь зөв. Эрүүл хүний биед энэ систем өдөр бүр, тасралтгүй ажиллаж байдаг.Гэвч орчин үеийн амьдралын хэв маяг, хүрээлэн буй орчны хүчин зүйлсийн нөлөөгөөр энэхүү тогтолцоонд ирэх ачаалал нэмэгдэж, хэвийн үйл ажиллагаа нь алдагдах эрсдэлтэй байдаг.1. Хүрээлэн буй орчны химийн бодисын ачаалалӨнөөдөр бид өмнөх үеийнхнээсээ илүү олон төрлийн химийн бодист өртөж байна. Үүнд:Агаарын бохирдолМикропластикПестицидBPA, фталат зэрэг хуванцар зөөлрүүлэгч бодисуудХүнд металлуудЗарим үйлдвэрийн химийн бодисуудЭдгээрийн зарим нь тогтвортой органик бохирдуулагч (Persistent Organic Pollutants, POPs) ангилалд багтдаг. POPs нь байгальд маш удаан задардаг бөгөөд хүний өөхөн эдэд хуримтлагдах чадвартай. Зарим бодисын биед байх хугацаа хэдэн жилээр хэмжигддэг.Элэг эдгээрийг боловсруулах гэж ажилладаг боловч удаан хугацааны өндөр хэрэглээ нь бодисын солилцооны ачааллыг нэмэгдүүлдэг.2. Гэдэсний бичил биетний тэнцвэр алдагдах (Dysbiosis)Гэдэс бол зөвхөн хоол боловсруулах эрхтэн биш. Энэ нь дархлаа, бодисын солилцоо, дааврын тэнцвэрт чухал үүрэгтэй.Хэвийн үед элэг боловсруулсан эстроген болон бусад бодисыг цөсөөр дамжуулан гэдэс рүү ялгаруулдаг.Гэвч ашигтай бактерийн хэмжээ буурч, муу бактери давамгайлах үед β-глюкуронидаз ферментийн хэмжээ ихэсдэг. Энэхүү фермент нь аль хэдийн гадагшлахад бэлэн болсон эстроген болон зарим бодисыг дахин задлан, гэдэснээс буцаан цусанд шимэгдүүлдэг. Үүнийг энтерогепатик эргэлт (enterohepatic recirculation) гэж нэрлэдэг.Иймээс эрүүл гэдэсний бичил биетэн нь биеийн хоргүйжүүлэх тогтолцооны салшгүй хэсэг юм.3. Эслэг болон шим тэжээлийн дутагдалЭлэг зөвхөн бодисыг боловсруулаад ажлаа дуусгадаггүй. Тэдгээрийг гэдэс, бөөрөөр дамжуулан бүрэн гадагшлуулах шаардлагатай.Энэ үйл явцад:уусдаг болон уусдаггүй эслэгуурагВ бүлгийн витаминуудС витаминцайрселенмагниамин хүчлүүдзэрэг олон төрлийн шим тэжээл оролцдог.Эслэг дутагдвал өтгөн хатах, гэдэсний хөдөлгөөн удаашрах эрсдэл нэмэгддэг. Ингэснээр цөсөөр ялгарсан зарим бодис удаан хугацаагаар гэдсэнд байж, дахин цусанд шимэгдэж элэгрүү очиж боломж нэмэгддэг.Уураг хангалтгүй үед элэгний II үе шатны хоргүйжүүлэх урвалд шаардлагатай амин хүчлүүд дутагдаж болно.4. Архи, эмийн зохисгүй хэрэглээАрхи нь элэгний эсүүдэд шууд ачаалал өгч, бодисын солилцооны олон ферментийн үйл ажиллагааг өөрчилдөг.Мөн антибиотик болон зарим эмүүд гэдэсний ашигтай бичил биетнийг бууруулж, гэдэсний тэнцвэрийг алдагдуулснаар хоргүйжүүлэх үйл явцад шууд бус нөлөө үзүүлж болно.5. Архаг стресс ба нойрны дутагдалАрхаг стрессийн үед кортизолын ялгаралт удаан хугацаанд өндөр хэвээр байх нь бодисын солилцоо, дархлаа болон дааврын зохицуулалтад нөлөөлдөг.Мөн унтах үед элэг, тархи болон бусад эдүүдэд нөхөн сэргээх процесс эрчимтэй явагддаг. Хангалтгүй нойр нь энэ нөхөн сэргээх үйл ажиллагааг сулруулж, бодисын солилцооны үр ашгийг бууруулдаг.6. Хэт хурдан жин хасахОлон төрлийн тосонд уусдаг химийн бодисууд өөхөн эдэд хадгалагддаг.Хэт бага илчлэгтэй хооллолт эсвэл богино хугацаанд их хэмжээний жин хасах үед эдгээр бодисууд цусанд богино хугацаанд ихээр ялгарч болно.Энэ нь элэг, бөөрний боловсруулах ачааллыг түр хугацаанд нэмэгдүүлдэг тул эрчимтэй жин хасах үед хангалттай ус, уураг, эслэг, витамин, эрдсийг авах нь чухал.7. Дотоод эрхтний үйл ажиллагааны алдагдалЭлэгний архаг өвчин, өөхлөг элэг, цөсний ялгаралт буурах, инсулины тэсвэржилт, бөөрний үйл ажиллагааны өөрчлөлт зэрэг нь хоргүйжүүлэх болон гадагшлуулах хэвийн үйл явцад нөлөөлж болно.Ийм үед зөвхөн нэмэлт бүтээгдэхүүн хэрэглэхээс илүүтэй үндсэн шалтгааныг оношилж эмчлэх шаардлагатай байдаг.Нутриголд брэндийн Summer Body багц нь Байгалийн детокс хийх процессийг дэмжих шаардлагатай шим тэжээлээр тэтгэж өгдөг.Summer Body багц - https://nutrigold.mn/products/null/902251

Олон хүн детокс гэхээр зөвхөн элэг гэж боддог. Үнэндээ элэг бол биеийн байгалийн хоргүйжүүлэх тогтолцооны зөвхөн нэг хэсэг юм. Элэг боловсруулсан бодисыг биеэс бүрэн гаргахын тулд гэдэсний хэвийн үйл ажиллагаа зайлшгүй хэрэгтэй.Та гэрээ цэвэрлээд бүх хогоо уутанд хийчихлээ гэж төсөөлье. Гэхдээ тэр уутаа гадагш гаргахгүйгээр үүдэндээ тавьбал гэр бүрэн цэвэр болсон гэж хэлэхгүй шүүдээ. Үүнтэй адил элэг хэрэггүй бодисыг боловсруулсан ч, гэдэс түүнийг үр дүнтэй гадагшлуулахгүй л бол зарим нь дахин цусанд шимэгдэж боломжтой.Элэг яг юу хийдэг вэ?Илүүдэл эстроген зэрэг дааврыг боловсруулна.Эмийн үлдэгдлийг задална.Зарим химийн бодис, орчны бохирдуулагчийг хор багатай хэлбэрт хувиргана.Эдгээрийг цөсөөр дамжуулан гэдэс рүү ялгаруулна гэхдээ энэ бол процессын зөвхөн эхний шат юм.Гэдэс ямар үүрэгтэй вэ?Элэгнээс цөсөөр ялгарсан бодисууд гэдэс рүү орсны дараа:эслэгтэй холбогдох,өтгөнтэй хамт гадагшлах ёстой байдаг.Хэрэв гэдэсний хөдөлгөөн удааширсан, өтгөн хаталттай, эсвэл гэдэсний бичил биетний тэнцвэр алдагдсан бол боловсруулагдсан зарим бодис дахин цусанд шимэгддэг. Үүнийг гэдэс-элэгний дахин эргэлт (enterohepatic recirculation) гэж нэрлэдэг. Өөрөөр хэлбэл элэг нэгэнт боловсруулсан бодис дахин элэг рүү буцаж ирэх тул элэг илүү их ачаалалтай ажиллах шаардлагатай болдог.Гэдэсний хэвийн үйл ажиллагааг дэмжихэд:хангалттай эслэгусны зөв хэрэглээтогтмол бие засахашигтай бичил биетнийг дэмжих хооллолтхөдөлгөөн маш чухал үүрэгтэй.Иймээс элэг нь хэрэггүй бодисыг боловсруулдаг, харин гэдэс түүнийг гадагшлуулдаг.Иймээс биеийн байгалийн хоргүйжүүлэх тогтолцоог дэмжихийн тулд зөвхөн элэгний үйл ажиллагааг бус, мөн гэдэсний эрүүл мэндийг хамтад нь анхаарах шаардлагатай. Энэ хоёр эрхтэн хамтдаа ажиллаж байж биеийн хоргүйжүүлэх болон гадагшлуулах процесс үр дүнтэй явагддаг.

Фолийн хүчил (байгаль дээр оршдог хэлбэр нь фолат) нь навчит ногоо, буурцагт ургамал, бүхэл үр, зэрэг хүнсэнд агуулагддаг В төрлийн аминдэм юм. Энэ нь бие махбодын олон үйл ажиллагаанд оролцдог бөгөөд хамгийн чухал үүргүүдийн нэг нь ДНХ болон РНХ нийлэгжилтийг дэмжих явдал юм. Мөн фолийн хүчил нь ургийн нуруу, мэдрэлийн системийг эрүүл хөгжүүлэхэд зайлшгүй шаардлагатай бөгөөд нэмэлтээр хэрэглэснээр нярайн нугасны гаж хөгжил (spina bifida) үүсэх эрсдэлийг мэдэгдэхүйц бууруулдаг болохыг судалгаагаар тогтоосон байдаг[2]. Фолат нь цусны улаан эсийг хэвийн үүсгэхэд мөн чухал бөгөөд жирэмсний үед маш чухал үүрэгтэй. Хэдийгээр фолат нь олон төрлийн хүнсэнд агуулагддаг ч жирэмсний үед шаардлагатай хэмжээг зөвхөн хүнсээр хангах нь бараг боломжгүй байдаг. Хүнснээс авснаас илүү нэмэлтээр фолийн хүчил уух нь (фолатын синтетик хэлбэр) биед илүү сайн шимэгддэг 50% ба 85% биоидэвхтэй шимэгддэг гэж мэдээлэгдсэн байдаг[3] .ДЭМБ удирдамжийн дагуу жирэмслэхээс өмнө болон жирэмсний эхний 12 долоо хоног хүртэл өдөр бүр 400 микрограм (мкг) фолийн хүчил уухыг зөвлөдөг.Хоол хүнснээсээ Фолийн хүчлээ хангах боломжтой юу ?Түүнчлэн, хүнсний гаралтай фолатууд нь тогтворгүй шинж чанартай бөгөөд дулаан, гэрэл болон металл ионуудын нөлөөгөөр исэлдэж болдог тул хоол боловсруулах болон хоол хийх явцад тэдгээрийн шимэгдэлт (bioavailability) буурах боломжтой. Фолийн хүчил & 5-MTHF Фолийн хүчлийн өөр өөр хэлбэрүүдийн шимэгдэлт (bioavailability) болон бодисын солилцоонд оролцох чадвар нь тэдгээрийн химийн бүтцээс хамаарч ялгаатай байдаг.Байгалийн болон синтетик бүх төрлийн фолийн хүчлүүд нь биологийн үйлчлэл үзүүлэхийн тулд цусанд эргэлддэг идэвхтэй хэлбэр болох 5-метил-тетрагидрофолат (5-MTHF) болгон хувиргагдах шаардлагатай.Зарим хүмүүсийн хувьд фолийн хүчлийн идэвхгүй хэлбэрийг идэвхтэйд хувиргадаг DHFR ферментийн идэвхийг бууруулдаг генетикийн хувилбарууд байдаг.Генетикийн полиморфизм нь MTHFR-ийн үйл ажиллагааг саатуулж, хүнсний фолат болон фолийн хүчлийг 5-MTHF болгон хувиргах процессыг алдагдуулдаг. Тиймээс анхнаасаа биед шууд үйлдлээ үзүүлэх хувиргалтад орох шаардлагагүй Фолийн хүчил уух нь үйлдлээ ДНХ төвшинд үзүүлдэг байна. 5-MTHF ба Ургийн мэдрэлийн гуурсны гаж хөгжилФолийн хүчил нь Ургийн мэдрэлийн гуурсны гаж хөгжил/NTD-ийг урьдчилан сэргийлэхэд чухал үүрэгтэйг энэхүү судалгаагаар нотолсонФолийн хүчлийн хамгийн чухал үүрэг нь Ургийн мэдрэлийн гуурсны гаж хөгжил (NTD)-ийг урьдчилан сэргийлэхэд оршдог Фолийн хүчил Ургийн мэдрэлийн гуурсны гаж хөгжил/NTD үүсэх эрсдэлийг бууруулдаг нь энэхүү судалгааны клиник туршилтаар батлагдсанФолийн хүчлийг жирэмслэлтийн өмнө болон жирэмсний явцад хэрэглэх нь хамгийн түгээмэл төрөлхийн гаж хөгжил болох Ургийн мэдрэлийн гуурсны гаж хөгжил (NTD)-ийг урьдчилан сэргийлэхэд тустай нь мөн судалгаагаар нотлогдсонОдоогийн байдлаар зөвлөмжийн дагуу үр тогтохоос дор хаяж 1 сарын өмнөөс эхэлж, жирэмсний эхний 12 долоо хоногийн турш өдөрт 400 мкг фолийн хүчил уух ёстой гэж үздэг. Энэ нь ургийн төрөлхийн гаж хөгжлийг багасгах зорилготой.“Чанартай клиник судалгаануудыг үнэлэхэд, үр тогтох үе ба дараах богино хугацаанд фолийн хүчил хэрэглэх нь NTD тохиолдох болон дахин тохиолдох эрсдэлийг тус тус 69% ба 66% бууруулсан гэж дүгнэсэн.”FA-г жирэмслэхээс өмнө болон жирэмсний эхний үе шатад уувалNTD анх үүсэх эрсдэл ~69% буурсанNTD дахин давтагдах (өмнө нь гаж хөгжилтэй урагтай байсан эмэгтэйд дараагийн жирэмслэлтэд) эрсдэл ~66% буурсанСүүлийн үеийн баримтаар, жирэмслэлтээс 3 сарын өмнө фолийн хүчлийн нэмэлт уусан үед NTD-ийн эрсдэл мэдэгдэхүйц буурч байгаа нь дахин нотлогдсон Фолийн хүчлийн нэмэлт хэрэглээ нь төрөлхийн мэдрэлийн гуурсын гаж хөгжил төдийгүй бусад төрлийн төрөлхийн гаж хөгжлүүдийн эрсдэлийг бууруулж болзошгүй гэсэн нотолгоо байна (жишээ нь зүрхний гаж хөгжил, мөчдийн гаж хөгжил, уруул тагнайн сэтэрхий гаж хөгжил)Эх фолийн хүчлийн төвшингөө жирэмслэхээс өмнө сайжруулах нь төрөлхийн гаж хөгжлийн дор хаяж 50 хувийг урьдчилан сэргийлэх боломжтой гэж энэхүү судалгаанд тооцоолсон байнаНөхөн үржихүйн эрүүл мэнд ба 5-MTHFMTHFR-ийн полиморфизм болон фолийн хүчлийн дутагдал нь үр тогтох чадвар, зулбалт, үр хөврөлийн чанарт сөргөөр нөлөөлдөг.Судалгаагаар 5-MTHF болон Quatrefolic хэрэглэсэн хосуудад жирийн фолийн хүчил хэрэглэсэн хосуудаас жирэмслэх ба амьд төрөлт илүү өндөр хувьтай гарсан.Ферментийн дутагдал (DHFR, MTHFR) үед зарим хүмүүст генетикийн хувилбарууд (MTHFR C677T, A1298C гэх мэт) эсвэл ферментийн сул идэвх байдаг.Үүний улмаас: Фолийн хүчил бүрэн хувирч чаддаггүй, ангижирч идэвхтэй хэлбэр болох 5-MTHF-д хүрэхгүй.Үл хувирсан фолийн хүчил буюу Unmetabolized Folic Acid (UMFA) цусанд хуримтлагданаUMFA нь фолийн хүчлийн тээвэрлэгч ба рецепторуудтай өрсөлдөнө, ингэснээр 5-MTHF-ийн эс рүү нэвтрэх чадварыг бууруулна.Үр дүнд нь: Фолийн хүчил хамааралт метилжилтийн урвалууд (жишээ нь, гомоцистеинийг метионин болгон хувиргах) удааширна.Үүний үр дүнд : Гомоцистеин хуримтлагдаж, цусанд түвшин нь нэмэгдэнэ Өндөр Гомоцистеин нь:Судасны ханыг гэмтээж, зүрх судасны өвчин, жирэмсний хүндрэл, ургийн мэдрэлийн гаж хөгжлийн эрсдэл нэмэгдүүлдэг.Фолатын цикл тасалдсанаар ДНХ нийлэгжилт, эсийн өсөлт, нөхөн үржихүй алдагдана.https://linkinghub.elsevier.com/retrieve/pii/S0890623818301199 https://doi.org/10.1093/ajcn/85.2.465.//pmc.ncbi.nlm.nih.gov/articles/PMC9380836/https://pmc.ncbi.nlm.nih.gov/articles/PMC9380836/https://pmc.ncbi.nlm.nih.gov/articles/PMC9380836/https://pmc.ncbi.nlm.nih.gov/articles/PMC11435031/https://pmc.ncbi.nlm.nih.gov/articles/PMC11435031/
